10 Haz 2019

PİYASALARA YAZ NE ZAMAN GELİR?

ABD’nin Türkiye’ye karşı bir dizi yaptırım paketi kapıya dayanmış durumda. Henüz bu yaptırımların ne olabileceği konusunda bir bilgi olmasa da yaz aylarında piyasaların dumanı tüteceğe benziyor.

Haziran ayı yazın başlangıcı. Havalar baharı es geçip yazdan gün alsa da, piyasa gündeminde henüz yaz mevsiminin geldiği söylenemez. Mayıs ayı hem siyasi hem de ekonomik çok sayıda gelişmeyle kalabalık bir gündeme işaret etmişti. İstanbul’da seçimlerin tekrarına ilişkin YSK kararı, faiz oranları ve kurlardaki hareketlilik iç gündemi meşgul eden gelişmeler. Öte yandan ticaret savaşları, S-400 / F-35 krizi, İran’a yaptırımlar ve Türkiye’nin de içinde bulunduğu siyasi sarmal hayatı daha da zorlaştıracağa benziyor. Konuya öncelikle küresel gelişmelerden başlayarak Türkiye’nin ekonomik olaylarına sonrasında gelelim.

Bir süredir tüm dünyanın gözü kulağı ticaret savaşlarındaydı. ABD ve Çin arasında yaşanan kota meselesinin nereye evirileceği, hem dolar hem de yuan cephesinde merak konusuydu ki bu aslında geniş çerçevede ele alındığında, dünya ticaretinin yönü ve hacmi açısından oldukça önemli bir mesele. ABD ve/veya Çin ile dış ticaret ilişkisi yaşamayan ülke sayısı yok denecek kadar azdır. Bu nedenle ticaret savaşlarının küresel takipçileri olması doğal. Olayın geçmişine dönersek, Trump, Çin’den gelen mallara ek gümrük vergisi uygulamaya başlanacağını duyurmuştu. Bazı ülkeler bu uygulamadan muaf tutuldu. ABD’li şirket Google, Çin’li Huawei ile ortak projeleri askıya aldığını açıklamıştı. Çin’in G5 teknolojisinde üstünlüğe sahip olması ve orta vadede bu alanda önemli yatırımlar yapacak olması da ABD’yi rahatsız etmeye devam ediyor. Çin’in bu meydan okuması, gerilimin daha da süreceğine işaret ediyor. Nitekim Trump birkaç gün önce yaptığı açıklamalarında Çin ile anlaşmaya hazır olmadıklarını vurgulayarak ticaret savaşlarının devam edeceği sinyallerini vermişti. Peki, Türkiye bunun neresinde? Coğrafi olarak bakıldığında oldukça uzak iki mesafe, Türkiye-ABD dış ticaret hacmini sınırlı kılıyor. Ancak yine de Türkiye başta demir-çelik olmak üzere ABD’ye ihracat yapıyor ve ek gümrük vergisinden muaf tutulan ülkeler listesinde yer almıyor. Özetle, Türkiye’de sınırlı da olsa ticaret yapısından etkileniyor.

Öte yandan bundan çok daha farklı bir nedenle ABD-Türkiye ilişkisinde de yaz aylarını gergin geçireceğiz. Rusya’dan satın alınan S-400’ler ile ABD’nin canı fena sıkılmış olacak ki Türkiye’ye karşı bir dizi yaptırım paketi kapıya dayanmış durumda. S-400 yatırımının bize neler kazandıracağı tam netlik kazandırmış değil. NATO, Rusya’dan alınacak S-400’lerin kendi radar sisteminde kullanılmasına müsaade etmiyor. Dolayısıyla NATO üyesi olan Türkiye’nin de bu S-400’leri nasıl kullanacağına ilişkin bir bilgi kirliliği var. Nasıl kullanılacağını bir kenara koyarsak, ABD’nin bu konuda Türkiye’ye yaptırımları olacağı kesin. Amerikan Kongresi Rusya ile iş yapan ülkelere yönelik 12 maddelik bir yaptırım paketi açıklıyor. Pakette Rusya ile anlaşmaya imza koyanlara yönelik kişisel sınırlamalar olduğu gibi ülkeler seviyesinde de yaptırımlar bulunuyor. Türk banka ve şirketlerin fon temini için ABD piyasalarını kullanamaması, dolar ile işlem yapılamaması, ABD’den mal ve teknoloji ithalatı yapılmasına kısıt getirilmesi -ki hammadde alımı da bu grupta incelenebilir- gibi pek çok yaptırım gündeme gelebilir. Henüz bu yaptırımların ne olabileceği konusunda bir bilgimiz yok. Ancak Türkiye gibi kırılgan bir ekonomi için yaptırımların bahsinin geçmesi bile kur, enflasyon ve faiz üçgeninde dengesizliklere neden olacaktır. Özetle, yaz aylarında piyasaların dumanı tüteceğe benziyor.

10 Haz 2019
Benzer Haberler
DOLARDAKİ HIZLI DEĞİŞİMLER…
Kategori: Yazarlar
YENİ EKONOMİ PROGRAMI VE TASARRUF EĞİLİMİ
Kategori:
FED, TİCARET SAVAŞLARI VE DOLARIN SEYRİ
Kategori: Yazarlar
Yazarlar

PİYASALARA YAZ NE ZAMAN GELİR?

YENİ OYUN MU ESKİ OYUN MU?